Qish mavsumi qishloq aholisi uchun chorvachilikda eng mas’uliyatli davr. Sovuq havo, qor va yem tanqisligi chorva mollarining sog’lig’i va mahsuldorligiga salbiy ta’sir ko’rsatishi mumkin. Sigir, qo’y, echki va boshqa mollarning qishlovini to’g’ri tashkil qilsangiz, ularni kasallikdan asrab, sut, go’sht va jun hosilini saqlab qolasiz. Quyida qishloq sharoitida qo’llash mumkin bo’lgan oddiy va samarali maslahatlar.
Qishlovga oldindan tayyorgarlik
- Molxonani tayyorlash: Molxona issiq, quruq va shamoldan himoyalangan bo’lishi kerak. Devor va tomdagi yoriqlarni yopib, polga qalin somon yoki talaş to’shang (kamida 20-30 sm). Bu sovuqdan himoya qiladi va mollarning oyog’ini asraydi.
- Ventilyatsiya: Havolandirish teshiklari bo’lsin, lekin shamol tushmasin. Namlik to’planib qolsa, kasalliklar ko’payadi.
Yem-zaxira va to’g’ri boqish
- Yem tayyorlash: Yozda yetarlicha pichan, silos, somon va don zaxira qiling. Bir sigirga qishda kuniga 10-15 kg pichan, 5-10 kg silos va 2-3 kg don kerak (molning yoshi va vazniga qarab).
- Boqish tartibi: Kuniga 3 mahal boqing. Ertalab va kechqurun issiq suv bilan aralash yem bering – bu ovqat hazm qilishni yaxshilaydi va sut berishni oshiradi.
- Mineral va vitaminlar: Tuz, bo’r va baliq yog’i qo’shing. Qishda mollar vitamin tanqisligidan aziyat chekadi.
Issiq saqlash va suv ta’minoti
- Sovuqdan himoya: Mollarning orqasiga qalin mato yoki somon yopinchi qo’ying. Yangi tug’ilgan buzoqlarni alohida issiq joyda saqlang.
- Suv: Suv doim iliq (10-15°C) bo’lsin. Muzlagan suv ichsa, mollar shamollab qoladi. Kuniga sigirga 40-60 litr suv kerak.
Kasalliklar oldini olish
- Veterinar tekshiruvi: Qish boshida mollaringizni emlash va parazitlarga qarshi dori bering. Gripp, oyoq kasalliklari va ichak muammolari ko’p uchraydi.
- Gigiyena: Molxonani har kuni tozalang, go’ngni olib tashing. Nam joyda zamburug’ va bakteriyalar ko’payadi.
- Kuzatuv: Mollarning ishtahasi, harakati va najasini kuzatib boring. Biror o’zgarish bo’lsa, darhol veterinarga murojaat qiling.
Bu maslahatlarni qo’llasangiz, chorvangiz qishni sog’-salomat o’tkazadi va bahorda hosil berishga tayyor bo’ladi. Tajribali chorvadorlar bilan maslahatlashing va mahalliy veterinariya xizmatidan foydalaning. Qishloq hayotingiz barakali bo’lsin!
