Sun‘iy intellekt (AI) mudofaada bugungi kunda eng muhim va o‘zgaruvchan rollardan birini o‘ynamoqda. Zamonaviy urushlar endi faqat tanklar, askarlar soni yoki oddiy qurollar bilan emas, balki sun‘iy intellekt, raqamli tizimlar, kibertahdidlar, robotlar va uzoq masofali aniq zarbalarga asoslanib olib borilmoqda.
Asosiy rollari va qo‘llanilishi
AI katta hajmdagi ma’lumotlarni (sun’iy yo‘ldosh tasvirlari, dron videolari, sensorlar) tez tahlil qilib, dushman harakatlarini oldindan bashorat qiladi, chegaralarni kuzatadi va tahdidlarni real vaqtda aniqlaydi.
AI bilan jihozlangan dronlar avtonom ravishda nishonni topadi, aniqlaydi va zarba beradi – hatto aloqa uzilgan holatda ham. Masalan, Ukraina-Rossiya mojarosida FPV-dronlar aniqligi 30–50% dan 80% ga oshgan.
AI komandirlar uchun variantlarni tez hisoblab, eng optimal taktikani taklif qiladi, bu esa qaror vaqtini soniyalarga qisqartiradi.
AI kibertahdidlarni oldindan aniqlaydi, hujumlarni bloklaydi va tarmoqni himoya qiladi.
Robot komplekslari xavfli joylarda ishlaydi, askarlar o‘rnini bosadi yoki yordam beradi.
AI resurslarni optimal taqsimlaydi, texnika ta’mirini bashorat qiladi.
O‘zbekistonda holat
Prezident Shavkat Mirziyoyevning Xavfsizlik kengashi majlisidagi nutqida ta’kidlanganidek, O‘zbekiston Qurolli Kuchlarini modernizatsiya qilishda AI, robototexnika, uchuvchisiz tizimlar va kibermudofaa asosiy yo‘nalish bo‘lib qoldi.
Qurolli Kuchlarga AI asosidagi uchuvchisiz tizimlar, robot komplekslari va yengil texnikani joriy etishga alohida e’tibor qaratilmoqda.
Mudofaa sanoatida raqamli texnologiyalar va sun‘iy intellektni keng joriy etish – ustuvor vazifa.
Yoshlarni tayyorlashda “Bir million dasturchi” va “Besh million sun‘iy intellekt yetakchilari” dasturlari orqali har yili 5000 nafar chaqiruvchi yuqori darajadagi raqamli ko‘nikmalarga o‘qitilmoqda.
Harbiy mashg‘ulotlarda kibersport, dron boshqarish va robototexnika musobaqalari joriy etilmoqda.
Xulosa qilib aytganda, Sun‘iy intellekt mudofaada nafaqat yordamchi vosita, balki g‘alaba kalitiga aylanmoqda. Kim AI ni tezroq va samaraliroq harbiy sohada qo‘llasa, u zamonaviy urush maydonida ustunlikka ega bo‘ladi. O‘zbekiston bu jarayonda faol qadam tashlamoqda – bu kelajakdagi xavfsizlik va mustaqillik uchun juda muhim!
