Budapesht, Vengriya – Rossiyaning Ukrainaga to’liq miqyosda bostirib kirishining 4 yilligi yaqinlashayotgan bir paytda, Vengriya poytaxti Budapeshtda fuqarolik tashkilotlari tomonidan tashkil etilgan namoyish o’tkazildi. Bu haqda qator xalqaro OAV xabar qilishmoqda.
Xabarlarda keltirilishicha, 22-fevral kuni bo’lib o’tgan tadbirda taxminan, 200 nafar odam ishtirok etdi. Namoyishchilar tajovuzkorlikka chek qo’yish, urushni tugatish va Ukrainaga qo’shimcha yordam ko’rsatishni talab qilishdi. Bu voqea Vengriyada, Putinning ittifoqchisi hisoblangan mamlakatda, Ukraina qochqinlari o’zlarini xavfsiz his qilishlari va yaxshi qabul qilinayotganliklari haqidagi bayonotlarni yanada kuchaytirdi.
Tadbir shahar markazida o’tkazildi, unda Ukraina bayroqlari va «Urushga chek qo’ying!», «Ukrainaga yordam bering!» kabi shiorlar ko’tarilgan. Namoyishchilar Rossiyaning tajovuzkorligini qoralashdi va Yevropa Ittifoqi va NATOni faolroq choralar ko’rishga chaqirdi. Shu bilan birga, Ukrainaning Budapeshtdagi elchixonasi shahar hokimiyati bog’ida qo’shma xotirlash marosimini o’tkazdi. Ukrainaning Vengriyadagi elchisi Fedir Shandor nutqida Rossiyaning xalqaro huquqni ommaviy ravishda buzishi, urush jinoyatlarini sodir etishi va boshqa Yevropa davlatlari hamda NATOga qarshi tahdidlari haqida gapirdi.
«Rossiya nafaqat Ukrainani, balki butun Yevropa xavfsizligini tahdid qilmoqda», – dedi elchi.
Vengriyada yashab kelayotgan ukrainalik ayolning so’zlariga ko’ra:
«Ukrainalik qochqinlar qayerga kelishmasin, ularni Vengriyada – chegara yaqinida, Budapeshtda va boshqa ko’plab joylarda mehr bilan kutib olishdi. Orban va venger xalqi bir xil emas».
Bu bayonot Vengriya hukumati rahbari Viktor Orban Rossiyaga nisbatan yaqin pozitsiyasiga qaramay, oddiy vengerlar ukrainalik qochqinlarga nisbatan mehmondo’stligini ko’rsatmoqda. Ko’plab ukrainaliklar, hatto Vengriya Putinning ittifoqchisi deb hisoblangan bo’lsa ham, o’zlarini xavfsiz his qilishlarini va yaxshi qabul qilinishlarini aytishmoqda.
Vengriya Ukraina qochqinlari masalasida murakkab rol o’ynagan. 2022-yil fevralidan beri Ukrainadan Vengriyaga 5,5 milliondan ortiq o’tish qayd etilgan, ammo hozirgi vaqtda Yevropa Ittifoqining vaqtinchalik himoya direktivasi doirasida 46 mingga yaqin odam ro’yxatdan o’tgan. Hukumat qochqinlarga yordam berayotganini da’vo qilsa-da, asosiy ishlar mahalliy va xalqaro NNTlar tomonidan amalga oshirilmoqda. Orban hukumati qochqinlar sonini oshirib ko’rsatib, Yevropa Ittifoqidan qo’shimcha mablag’lar olishga urinayotgani haqida tanqidlar mavjud. Biroq, qochqinlarning ko’pchiligi venger xalqining mehmondo’stligini ta’kidlaydi, ayniqsa chegara yaqinidagi yordam markazlarida.
Shu bilan birga, Vengriya hukumati boshqa mamlakatlardan kelgan qochqinlarga nisbatan qattiq siyosat yuritmoqda, ammo ukrainaliklar uchun istisnolar mavjud. Masalan, ukrainalik qochqinlar uchun vaqtinchalik himoya muddati 3 yilga uzaytirilgan, bu ularga yashash, ish va ta’lim olish imkoniyatini beradi. Biroq, 2024-yilda ba’zi ukrainalik qochqinlar, ayniqsa Transkarpatya romalari, uy-joy yordamidan mahrum qilingan, bu minglab odamlarni qiyin ahvolga solgan.
Ijtimoiy tarmoqlarda ham Vengriyada ukrainalik qochqinlarning mehmondo’stligi haqida ijobiy xabarlar tarqalmoqda. Masalan, ba’zi venger fuqarolari «Ukrainaliklar bizning oilamizning bir qismi» deb yozmoqda, ammo Orban siyosati tanqid qilinmoqda. Boshqa tomondan, Vengriya hukumati Ukrainaga qurol yetkazib berishdan bosh tortib, faqat gumanitar yordam ko’rsatmoqda, bu Yevropa Ittifoqida bahslarga sabab bo’lmoqda.
Bu namoyish va xotirlash tadbirlari Ukraina urushining davom etayotganligini va uning Yevropaga ta’sirini eslatib turibdi. Vengriya kabi mamlakatlarda, siyosiy qarama-qarshiliklarga qaramay, oddiy odamlar orasida birdamlik kuchaymoqda.
Dilnoza HAKIMOVA, tayyorladi. «MUHIM24»
