Soliq sohasidagi islohotlar endi shou-biznes vakillarini ham chetlab o‘tmadi. San’atkorlar uchun to‘y va tantanalarda xizmat ko‘rsatish bo‘yicha yangi tartib o‘rnatilmoqda.
San’atkorlar uchun yangi tartib: Endi har bir to‘y xizmati uchun soliq to‘lanadi.
O‘zbekiston shou-biznes vakillari va xizmat ko‘rsatish sohasi xodimlari uchun soliqqa tortishning yangi tizimi joriy etilmoqda. Endilikda xonandalar, sozandalar va boshqa ijodkorlar har bir o‘tkazilgan tadbir (to‘y, yubiley va boshqa tantanalar) uchun alohida soliq to‘lashlari shart bo‘ladi.
Yangi tizim qachondan kuchga kiradi?
Mazkur tartib 2026-yil 1-sentabrdan boshlab rasman amaliyotga tatbiq etilishi belgilandi. Bu sanadan boshlab san’atkorlarning har bir xizmati maxsus nazoratga olinadi.
Nazorat va jarimalar tizimi qanday bo‘ladi?
Yangi qoidalarga rioya qilmaslik jiddiy oqibatlarga olib keladi:
Belgilangan tartibda soliq to‘lamasdan xizmat ko‘rsatgan artistlar va ijodiy jamoalar yirik miqdordagi jarimaga tortiladi.
Soliq idoralari huquqbuzarlik holatlari haqida xabar bergan fuqarolarni rag‘batlantirish tizimini yo‘lga qo‘yadi. Ya’ni, artistning noqonuniy faoliyati haqida ma’lumot bergan shaxslarga mukofot puli to‘lanishi rejalashtirilmoqda.
Bu nimani o‘zgartiradi?
Ushbu choralar «yashirin iqtisodiyot»ga barham berish va san’atkorlarning daromadlarini shaffoflashtirishga qaratilgan. Ilgari artistlar asosan yillik litsenziya to‘lovi bilan cheklangan bo‘lsa, endi asosiy e’tibor har bir faktik xizmatga qaratiladi.
Yangi soliq tizimi to‘y xizmatlari bozoriga qanday ta’sir qiladi?
2026-yil sentyabridan joriy etiladigan ushbu tartib shou-biznes iqtisodiyotini tubdan o‘zgartirishi kutilmoqda.
San’atkorlar o‘z xarajatlarini (soliq to‘lovlarini) qoplash uchun xizmat haqini oshirishlari ehtimoli yuqori. Agar ilgari san’atkor faqat yillik litsenziya uchun belgilangan summani to‘lagan bo‘lsa, endi har bir chiqishdan olinadigan soliq bevosita iste’molchi (to‘y egasi)ning hamyoniga ta’sir qilishi mumkin.
»Yashirin iqtisodiyot»ga qarshi kurash va jamoatchilik nazorati
Soliq to‘lamaganlar haqida xabar berganlarni mukofotlash tizimi — bu juda jiddiy chora.
Bu choralarning kiritilishi:
San’atkorlarni har bir xizmat uchun rasmiy shartnoma tuzishga majbur qiladi.
To‘y egalari va san’atkor o‘rtasidagi «qo‘ldan-qo‘lga» pul berish an’anasini kamaytiradi.
Soliq idoralari uchun katta ma’lumotlar bazasini shakllantiradi.
»Reyting» va daromad o‘rtasidagi mutanosiblik
Hozirgi tizimda kam daromad topadigan xonanda ham, juda qimmat xizmat ko‘rsatadigan «yulduz» ham deyarli bir xil litsenziya to‘lovini to‘lashi mumkin edi (toifa bo‘yicha). Yangi tizimda esa adolat tamoyili kuchayadi, yaʼni ko‘p to‘yga boradigan va ko‘p daromad topadigan san’atkor ko‘proq soliq to‘laydi.
Raqamlashtirish va shaffoflik
Katta ehtimol bilan san’atkorlar uchun maxsus mobil ilova yoki QR-kod tizimi joriy etiladi. Har bir to‘yga borishdan oldin san’atkor o‘sha tadbirni ro‘yxatdan o‘tkazishi va soliqni oldindan yoki darhol to‘lashi talab etilishi mumkin.
Xulosa sifatida aytishimiz mumkinki, ushbu islohot davlat byudjetiga tushumlarni ko‘paytirsa-da, oddiy aholi uchun to‘y xarajatlarining biroz qimmatlashishiga olib kelishi mumkin. Biroq, bu sohani tartibga solish va noqonuniy daromadlarni legallashtirish yo‘lidagi muhim qadamdir.
