Mamlakatimiz mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimda Prezidentimiz tomonidan yaqin yillarga mo‘ljallangan yettita muhim milliy dastur e’lon qilindi. Ushbu dasturlar ta’lim, sog‘liqni saqlash, iqtisodiyot, ekologiya, qonun ustuvorligi, mahalla va tashqi siyosat kabi hayotimizning eng muhim sohalarini qamrab olgani bilan alohida ahamiyat kasb etadi.
Davlatimiz rahbari ta’kidlaganidek, kelgusi o‘n yil mamlakatimiz uchun milliy yuksalish davri bo‘ladi. Bu ulkan marralarga esa, avvalo, xalqimizning aql-zakovati, fidokorona mehnati va birdamligi orqali erishiladi.
Ta’lim – taraqqiyot poydevori
Ta’lim va kelajak kasblari
E’lon qilingan dasturlarning birinchisi bevosita ta’lim va inson kapitalini rivojlantirishga qaratilgan. Unda bilim va ko‘nikmalarni mamlakat taraqqiyotining asosiy omiliga aylantirish ustuvor vazifa sifatida belgilandi. Yaqin muddatda 6 yoshli bolalarni maktabga tayyorlov ta’limi bilan to‘liq qamrab olish, maktablarda xalqaro baholash tizimlarini joriy etish hamda texnikumlarda ilg‘or ta’lim standartlarini tatbiq etish ko‘zda tutilgan.
Eng muhimi, yuqori daromadli kasblarga o‘qitilayotgan yoshlar sonini 1 million nafarga yetkazish maqsadi qo‘yildi. Bu esa, yangi O‘zbekistonda kasb-hunarsiz yosh qolmasligini anglatadi. Shuningdek, kamida 10 ta oliy ta’lim muassasasini dunyoning eng nufuzli 1000 talik reytingiga kiritish rejalashtirilgan.
Sog‘lom avlod – millat boyligi
Salomatlik va uzoq umr ko‘rish
Ikkinchi milliy dastur aholi salomatligini mustahkamlashga qaratiladi. Kelgusi besh yilda sog‘liqni saqlash xarajatlarini yalpi ichki mahsulotning 5 foiziga yetkazish rejalashtirilmoqda. Tibbiyot tizimida kasalliklarni davolashdan ko‘ra ularning oldini olishga ustuvor ahamiyat qaratilib, profilaktikaga asoslangan yangi model joriy etiladi.
Davlat tibbiy sug‘urtasi barcha xonadonlarni qamrab olishi, shuningdek, ixtisoslashtirilgan tibbiy xizmatlarni rivojlantirish maqsadida yetakchi xorijiy klinikalar jalb etilishi belgilangan.
Yuqori texnologiyali iqtisodiyot sari
Uchinchi dastur iqtisodiyotimizni yangi bosqichga olib chiqishga xizmat qiladi. Kelgusi o‘n yilda 450 milliard dollarlik xorijiy investitsiyalarni jalb qilish, 2030-yilgacha iqtisodiyot hajmini 300 milliard dollarga yetkazish ko‘zda tutilgan (avvalgi maqsad 240 mlrd dollar edi). Sanoatda 2 million yuqori daromadli ish o‘rinlari yaratilishi haqida so‘z bormoqda.
Startaplar, sun’iy intellekt va innovatsion loyihalar ustuvor yo‘nalishga aylanadi. Kichik biznesni o‘rta biznesga, o‘rta biznesni esa yirik kompaniyalarga aylantirish uchun mustahkam iqtisodiy muhit yaratiladi.
Ekologiya va “yashil makon”
Suv, ekologiya va yashil hududlar
To‘rtinchi dastur tabiatga e’tibor va ekologik muvozanatni saqlashga qaratilgan. Qishloq xo‘jaligida suvni tejovchi texnologiyalarni to‘liq joriy etish, yashil hududlarni kengaytirish hamda shahar va tuman markazlarida ko‘kalamzorlashtirish darajasini 30 foizga yetkazish ustuvor vazifa etib belgilandi.
“Maktablar, bog‘chalar, shifoxonalar va ko‘p qavatli uylar atrofidagi yashil hududlar jamiyatning daxlsiz boyligi sifatida muhofaza qilinadi”, – dedi davlat rahbari.
Shuningdek, tuman va shahar markazlarida ko‘kalamzor hududlar ulushini 30 foizga yetkazish rejalashtirilmoqda. “Biz buni albatta amalga oshiramiz”, – dedi Mirziyoyev.
Qonun ustuvorligi – adolat kafolati
Beshinchi dastur sud tizimi mustaqilligini mustahkamlash va qonun ustuvorligini ta’minlashga qaratilgan. Huquqiy madaniyatni maktabdan boshlab shakllantirish, fuqarolar va tadbirkorlarning huquqlarini ishonchli himoya qilish, jinoyatchilikning zamonaviy ko‘rinishlariga qarshi kurashni kuchaytirish belgilangan.
Mahalla – jamiyat tayanchi
Oltinchi dastur mahalla institutining rolini yanada oshirishga xizmat qiladi. Endilikda davlat dasturlari, budjet va infratuzilma loyihalari bevosita mahallalarning ehtiyojidan kelib chiqib shakllantiriladi. Mahalla jamiyat taraqqiyotining asosiy “buyurtmachisi”ga aylanishi ko‘zda tutilgan.
Tinchlik va ochiq tashqi siyosat
Yettinchi dastur O‘zbekistonning tinchliksevar va ochiq tashqi siyosatini davom ettirishga qaratilgan. Mamlakatimiz xalqaro maydondagi nufuzini yanada mustahkamlab, iqtisodiy diplomatiyani rivojlantirish, yangi hamkorlik aloqalarini kengaytirish ustuvor vazifa bo‘lib qoladi.
Prezidentimiz ta’kidlaganidek, bugun Yangi O‘zbekiston kechagidan kuchli, ertangi kun esa bugungidan ham ulkan yutuqlarga boy bo‘ladi. Buning uchun esa xalq va davlat yagona maqsad yo‘lida birlashib, fidokorona mehnat qilishi zarur.
E’lon qilingan yetti milliy dastur aynan ana shu buyuk maqsadlar sari dadil qadam bo‘lib, mamlakatimiz taraqqiyotining mustahkam poydevorini yaratadi.
E’lon qilingan yettita milliy dastur oddiy strategik reja emas, balki O‘zbekiston taraqqiyot modelining sifat jihatdan yangi bosqichi bo‘lishi kutilmoqda. Eng muhim jihat shundaki, bu dasturlarda sohalar alohida emas, balki bir-birini to‘ldiruvchi yagona tizim sifatida ko‘rilmoqda.
Ko‘pincha e’tibor chetda qoladigan, lekin eng muhim o‘zgarishlardan biri bu ta’limdan tortib iqtisodiyotgacha bo‘lgan barcha yo‘nalishlarda “inson kapitali” markazga chiqayotganidir. Ya’ni endi asosiy resurs tabiiy boylik emas, balki bilim, kasb va malaka bo‘lib bormoqda. 1 million yoshni kasbga o‘qitish g‘oyasi ham aynan shu yondashuvning amaliy ifodasidir.
Yana bir kam muhokama qilinadigan jihat – bu boshqaruvning pastdan yuqoriga qarab ishlaydigan yangi modeli shakllanayotgani. Mahalla darajasidan boshlab ehtiyojlarni aniqlash va shu asosda budjet hamda investitsiya yo‘naltirish tizimi amalda joriy etilsa, bu markazlashgan emas, balki real hayotga yaqin boshqaruv modelini yaratadi.
Agar bu dasturlar to‘liq amalga oshsa, eng katta natija faqat iqtisodiy o‘sish emas, balki jamiyatda ijtimoiy teng imkoniyatlar tizimi shakllanishi bo‘ladi. Ya’ni qaysi hududda yashashidan qat’i nazar, har bir fuqaro sifatli ta’lim, tibbiyot, ish va ijtimoiy himoyaga bir xil darajada yaqinlashishiga umid paydo bo‘ladi.
Eng muhim strategik o‘zgarish esa shundaki, O‘zbekiston asta-sekin resurslarga tayanadigan iqtisodiyotdan bilim va innovatsiyaga asoslangan iqtisodiyotga o‘tmoqda. Bu jarayon muvaffaqiyatli yakunlansa, mamlakatning global raqobatdagi o‘rni ham tubdan o‘zgaradi.
Xulosa qilib aytganda, yettita milliy dastur bu faqat rivojlanish rejalari emas, balki O‘zbekistonning kelgusi o‘n yillik taqdirini belgilovchi yangi taraqqiyot falsafasidir.
Sanjar QURBON.
