Vashington, 4-fevral, 2026-yil – AQShning Tramp ma’muriyati tomonidan immigrant vizalarni 75 ta davlat fuqarolari uchun to’xtatib qo’yilishi bo’yicha qaror federal sudda qizg’in bahs-munozaralarga sabab bo’lmoqda. Ushbu qaror 2026-yil 21-yanvardan kuchga kirgan bo’lib, ro’yxatga O’zbekiston ham kiritilgan. Davlat departamenti bu chorani immigrantlarning AQShda «public charge» (davlat yordamiga tayanish) ehtimoli yuqori deb hisoblagan holda amalga oshirdi.
«The Guardian» gazetasining xabar berishicha, immigrant huquqlarini himoya qiluvchi bir qator tashkilotlar – jumladan, National Immigration Law Center, Democracy Forward, Center for Constitutional Rights va boshqalar – koalitsiyasi AQSh Davlat departamenti va davlat kotibi Marko Rubioga qarshi da’vo arizasi kiritdi. Da’vo Nyu-Yorkdagi Janubiy okrug federal sudiga topshirilgan.
Da’vogarlarning asosiy da’volari quyidagicha:
- Ushbu siyosat faqat fuqarolik yoki millatga asoslangan holda kamsitishni oʻz ichiga oladi. Bu AQSh Konstitutsiyasining teng huquqlilik tamoyilini va Immigratsiya va fuqarolik toʻgʻrisidagi qonunni buzadi.
- “Davlat yordamiga tayanish” haqidagi da’vo aslida asossiz va yolgʻon deb baholanmoqda. Chunki immigrant vizasi oluvchilarning koʻpchiligi bir necha yil davomida naqd pul yordami olish huquqiga ega emas. Koʻpchilik immigrantlar oilaviy yoki mehnat asosida kelib, AQSh iqtisodiyotiga hissa qoʻshadi.
- Qaror qonunda belgilangan tartib-qoidalarga rioya qilmasdan qabul qilingan va bu “millatga asoslangan taqiq” sifatida baholanmoqda.
Tramp ma’muriyati bu qarorni Davlat departamenti ijtimoiy tarmoqlardagi postida e’lon qilgan edi: “75 ta davlatdan kelgan muhojirlar amerikaliklarning pulini noqonuniy ravishda olishmoqda, shuning uchun immigrant vizalarni qayta koʻrib chiqishgacha toʻxtatamiz”. Roʻyxatga Afrika, Osiyo, Lotin Amerikasi, Yaqin Sharq va Sharqiy Yevropadagi koʻplab davlatlar kirgan, jumladan: Afgʻoniston, Braziliya, Kolumbiya, Eron, Iroq, Nigeriya, Pokiston, Rossiya, Somali, Suriya, Oʻzbekiston va boshqalar (jami 75 ta).
Bu siyosat Trampning immigratsiya boʻyicha qattiq choralarining davomi boʻlib, avvalroq 39 ta davlatga nisbatan kirish taqiqi kengaytirilgan edi. Ma’muriyat vakillari “viza berilishi – huquq emas, imtiyoz” deb ta’kidlamoqda va immigrantlarning moliyaviy mustaqilligini talab qilmoqda.
Da’vogarlar orasida AQSh fuqarolari ham bor – ular oila a’zolari bilan birlashish imkoniyatidan mahrum boʻlganini aytishmoqda. Ba’zi holatlarda maxsus ehtiyojli bolalar tibbiy yordamsiz qolib ketgan, oilalar yillar davomida ajralib qolgan.
Hozircha sud jarayoni davom etmoqda. Agar sud da’voni qanoatlantirsa, bu qaror bekor qilinishi yoki vaqtincha toʻxtatilishi mumkin. Aks holda, millionlab odamlarning AQShga doimiy koʻchib kelish imkoniyati cheklangan boʻlib qoladi.
Ushbu voqea AQSh immigratsiya siyosatidagi eng keng qamrovli cheklovlardan biri sifatida baholanmoqda va unda irqiy va milliy kamsitish masalalari markaziy oʻrin tutmoqda.
