Yakshanba kuni, 2025-yil 7-sentabrdan 8-sentabrga o‘tar kechasi O‘zbekiston hududida ajoyib astronomik hodisa – to‘liq oy tutilishini kuzatish imkoniyati bo‘ladi. Bu hodisa Sharqiy yarimsharda, jumladan Yevropa, Osiyo, Afrika va Avstraliyada yaxshi ko‘rinadi.
Oy tutilishi qanday yuz beradi?
To‘liq oy tutilishi Yer, Oy va Quyoshning to‘g‘ri chiziqda joylashishi natijasida ro‘y beradi. Yerning soyasi Oyning yuzasini qoplaydi, natijada Oy qizg‘ish tusga kiradi. Bu hodisa “qonli Oy” deb ataladi, chunki Yer atmosferasi Quyosh nurini sindirib, faqat qizil va to‘q sariq ranglarni Oyga yetkazadi.
Qachon va qanday kuzatish mumkin?
O‘zbekistonda tutilish Toshkent vaqti bilan taxminan 20:28 da boshlanadi, Oy Yer soyasiga kiradi. Tutilish jarayoni 8-sentabr soat 01:55 gacha davom etadi, to‘liq tutilish fazasi esa taxminan bir yarim soat davomida eng yaxshi ko‘rinadi. Bu vaqtda “qonli Oy” ajoyib manzara taqdim etadi. Aniq vaqt va davomiylik haqida ma’lumot olish uchun astronomik manbalarga murojaat qilish tavsiya etiladi. Ochiq osmon sharoitida tutilishni oddiy ko‘z bilan yoki durbin/teleskop yordamida yanada yaxshiroq ko‘rish mumkin.
Tavsiya:
Bu noyob tabiat hodisasini ko‘rish uchun shahardan uzoqda, yorug‘lik kam bo‘lgan ochiq joy tanlang va ob-havo bulutsiz bo‘lishiga ishonch hosil qiling. Agar osmon ochiq bo‘lsa, bu ajoyib manzaradan bahramand bo‘lishingiz aniq!
