Internetda va ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan xabarga ko’ra, O‘zbekiston hukumati tizimlaridan (davlat bazalaridan) kamida 15 million nafar fuqaroning shaxsiy ma’lumotlari Dark Web’ga sizib chiqqan bo‘lishi mumkin. Bu ma’lumotlar orasida pasport ma’lumotlari, telefon raqamlari, manzillar, tug‘ilgan sana va boshqa shaxsiy identifikatsiya ma’lumotlari bo‘lishi ehtimoli yuqori.
Rasmiy tasdiq hali yo‘q — hozircha bu mish-mish yoki noto‘g‘ri talqin sifatida ko‘rinmoqda. Yaqin vaqtlarda (2025–2026) O‘zbekistonda quyidagi holatlar qayd etilgan:
- Uzbekistan Airways (O‘zbekiston havo yo‘llari) bilan bog‘liq yirik ma’lumotlar oqishi (2025 yil avgust) — pasport skanlari, chipta ma’lumotlari, mijozlar bazasi (yuz minglab yozuvlar) Dark Web’da sotuvga qo‘yilgan edi. Kompaniya bu ma’lumotlar soxta yoki manipulyatsiya qilingan deb rad etgan.
- Qozog‘istonda 16 million fuqaroning ma’lumotlari oqib chiqqan (2025 yil iyun) — shunga o‘xshash holat.
- O‘zbekistonda turli kompaniyalar (logistika, mobil ilovalar, SMS firibgarliklari) orqali kichikroq oqishlar bo‘lgan.
- Global miqyosda 2026 yil boshida 149 million akkaunt (logins + parollar) oqib chiqqan, ammo bu O‘zbekiston hukumati bazalari bilan bog‘liq emas.
Hozircha hukumatning yagona markazlashgan bazasidan (masalan, JShShIR, pasport bazasi yoki my.gov.uz orqali) aynan 15 millionlik ommaviy oqish haqida rasmiy xabar yoki ishonchli dalil yo‘q. Bu xabar Qozog‘iston holatini O‘zbekistonga nisbatan chalkashtirib yuborish yoki eski mish-mishlarning yangi versiyasi bo‘lishi mumkin.
Ammo xavfni e’tiborsiz qoldirmang! Darhol quyidagi choralarni ko‘ring:
- Barcha parollarni zudlik bilan yangilang — ayniqsa:
- my.gov.uz
- Bank ilovalari va internet-banking
- Elektron pochta (Gmail, Yandex va boshqalar)
- Ijtimoiy tarmoqlar (Instagram, Telegram, Facebook)
- Boshqa muhim hisoblar
- Har bir saytda har xil va murakkab parol ishlating (eng kamida 16 belgi, katta-kichik harflar + raqamlar + belgilar).
- Ikki bosqichli autentifikatsiya (2FA) ni yoqing — SMS emas, balki Google Authenticator, Authy yoki Microsoft Authenticator ilovasi orqali.
- Parollarni boshqaruvchi dastur dan foydalaning: Bitwarden (bepul), 1Password yoki LastPass.
- Shaxsiy ma’lumotlaringiz oqib chiqqanligini tekshiring:
- haveibeenpwned.com saytiga kirib emailingizni kiriting.
- Agar email yoki telefoningiz chiqsa — tegishli hisoblarda parolni o‘zgartiring.
- Firibgarlikdan ehtiyot bo‘ling — hozir shunday mish-mishlar paytida firibgarlar “ma’lumotlaringiz oqib chiqdi, shu yerga pul o‘tkazing” deb qo‘ng‘iroq qilishi mumkin. Hech qachon shaxsiy ma’lumot yoki parolni boshqalarga bermang!
