Eron bahonasida dunyo yangi urushga tayyorlanmoqdami?

Eron bahonasida dunyo yangi urushga tayyorlanmoqdami?
Fotoda: Eronlik talabalar Tehrondagi Britaniya elchixonasi oldida norozilik namoyishi paytida AQSh va Isroil bayroqlarini yoqib yuborishdi. | Muallif : Shutterstock/Abedin Taherkenareh.

Namoyishchilar Tehrondagi Buyuk Britaniya elchixonasi oldida chiqishlar qilib, AQSh va Isroil bayroqlariga o’t qo’yishdi.

Buyuk Britaniya AQShning yaqinlashib kelayotgan hujumidan xavotirlanib, Eron elchixonasini zudlik bilan evakuatsiya qildi. Tehrondagi Buyuk Britaniya elchisi va boshqa barcha konsullik xodimlari xavfsizlik holatini baholashdan so’ng chorshanba kuni elchixonani tark etishdi. Tashqi ishlar vazirligi yopilish vaqtinchalik deb ta’rifladi.

Parvozlarni kuzatish ma’lumotlariga ko’ra, chorshanba kuni ertalab Qatar bazasiga RAF samolyoti qo’ngan va bir necha soatdan keyin Kiprning Akrotiri shahridagi Britaniya bazasiga qaytib uchgan. Eronning qasos hujumidan qo’rqib, boshqa AQSh qo’shinlari ham Iroqdagi bazalardan ko’chirildi. Rasmiylar chorshanba kuni AQSh 24 soat ichida zarba berishi mumkinligi haqida ogohlantirishmoqda. Ikki yevropalik rasmiy Reuters agentligiga harbiy aralashuv ehtimoli haqida aytishdi.

AQSh rasmiysi Wall Street Journal nashriga bergan intervyusida mintaqaviy ittifoqchilarga ish tashlash «ehtimoli ko’proq» ekanligi aytilganini aytdi. 

Isroil rasmiysi, shuningdek, AQSh prezidenti Donald Tramp choralar ko’rishga qaror qilgan ko’rinadi, ammo ko’lami va vaqti hali aniq emasligini aytmoqda.

BMT Xavfsizlik Kengashi payshanba kuni tushdan keyin vaziyat bo’yicha brifing o’tkazish uchun yig’ilishi rejalashtirilgan. Jadvalda aytilishicha, brifing AQSh tomonidan so’ralgan.

Chorshanba kuni kechqurun Eron o’z havo hududini deyarli barcha reyslar uchun bir necha soatga yopdi. Islom Respublikasi mahalliy vaqt bilan soat 1:30 dan ko’p o’tmay, havo missiyasiga (Notam) xabarnoma yubordi va hukumatning oldindan ruxsati bilan xalqaro kelish va jo’nashdan tashqari barcha reyslarni to’xtatdi. FlightRadar24 ma’lumotlariga ko’ra, Eron havo maydoni xabarnoma e’lon qilinganidan ko’p o’tmay tezda bo’shab qoldi. Bu xabarnoma kamida ikki soat davom etishi va mamlakat ustida atigi beshta samolyot ko’rinishi kerak edi, deb xabar beradi FlightRadar24. Havo maydoni mahalliy vaqt bilan taxminan soat 6:30 da qayta ochildi.

Tashqi ishlar vazirligi, shuningdek, mintaqada zo’ravonlikning kuchayishi ehtimoli tufayli Isroilga barcha zaruriy sayohatlardan ehtiyot bo’lish haqida ogohlantirdi. Shunga qaramay, Tramp yaqinlashib kelayotgan harbiy harakatlar tahdidini ahamiyatsiz deb hisobladi va Oval kabinetda jurnalistlarga namoyishchilarni o’ldirish to’xtatilganiga ishonch hosil qilinganini aytdi.

AQSh prezidenti hali ham aralashuvni ko’rib chiqyaptimi, degan savolga javoban shunday dedi:

«Biz jarayon qanday ketayotganini kuzatib boramiz, ammo nima bo’layotganidan xabardor odamlar bizga juda yaxshi, juda yaxshi bayonot berishdi».

Chorshanba kuni diplomatik harakatlar avj oldi, AQSh davlat kotibi Marko Rubio Isroil bosh vaziri Benyamin Netanyaxuga qo’ng’iroq qildi va Saudiya Arabistoni Vashingtonni Tehronda Islom Respublikasini ag’darishga qaratilgan har qanday urinish mintaqani beqarorlashtirishi va global neft bozorlarini buzishi haqida ogohlantirdi.

Namoyishchilar uchun ochiq sud jarayonlari

Eronda sud tizimi rahbari Gʻulomhusayn Mohseni Ejei 18 kunlik noroziliklardan soʻng hibsga olingan namoyishchilar ustidan ochiq sud majlislari oʻtkazish rejasini eʼlon qildi. Uning soʻzlariga koʻra, “gʻalayonlarning asosiy elementlari” boʻyicha sud majlislari ommaviy ravishda efirga uzatiladi.

Ayblovlarga duch kelinayotganlar orasida 8-yanvar kuni hibsga olingan 26 yoshli Erfan Soltani ham bor. Rasmiylar dastlab uning oilasiga chorshanba kuni qatl etilishini aytishgan , ammo kunning ikkinchi yarmida xalqaro bosim tufayli qatl to’xtatilgani haqida xabar berilgan. Uning yaqin qarindoshlari ham qatl oldidan AQSh rahbari Donald Trampdan vaziyatga aralashib, uning qatl etilishiga yo’l qo’ymaslikni iltimos qilgandi.

Fotoda: qatlga hukum qilinib to’xtatib qolingan 26 yoshli Erfan Sultani | Fotomuallif: «The Telegraph» nashri

Janob Ejei ishlarni ko’rib chiqish uchun Tehron qamoqxonasiga tashrif buyurdi, davlatga qarashli Fars axborot agentligining xabar berishicha, «qurollangan» yoki «portlovchi moddalar va yoqib yuboruvchi moddalar»ga egalik qilishda ayblanganlar avval sud qilinadi.